Arbeidsongeschiktheid bij zelfstandigen: Welk uitkeringssysteem?

De Heer P.A. van Wilrijk stelt ons de volgende vraag: "Ik werk al enkele jaren als zelfstandige en ben gelukkig nooit zo ziek geweest dat ik mijn winkel moest sluiten. Indien dit ooit toch zou gebeuren, wat zijn dan mijn rechten en welke uitkering zou ik krijgen?"

Antwoord

Wanneer bent u arbeidsongeschikt?
U bent arbeidsongeschikt wanneer u:

• een zelfstandige, een zelfstandig helper/helpster of een meewerkende echtgenoot/echtgenote bent
• als gevolg van een ziekte of een ongeval niet kunt werken

Waarop heeft u recht?

U kunt aanspraak maken op ziekte-uitkeringen wanneer u aan een aantal administratieve en medische voorwaarden voldoet. Uw ziekenfonds betaalt die ziekte-uitkeringen.

Aan welke administratieve voorwaarden moet u voldoen?

Als zelfstandige moet u aan een aantal voorwaarden voldoen voordat u een uitkering voor arbeidsongeschiktheid kunt ontvangen:

• U moet een wachttijd van zes maanden hebben volbracht, of daarvan zijn vrijgesteld.
• U moet in een refertetijdvak dat aan uw arbeidsongeschiktheid voorafgaat, aantonen dat u voldoende bijdragen heeft betaald voor de sector uitkeringen. Dit bewijs wordt op vraag van uw verzekeringsinstelling geleverd aan de hand van een document dat wordt ingevuld door het sociaal verzekeringsfonds waarbij u als zelfstandige bent aangesloten.
• Er mag geen onderbreking zijn van meer dan dertig dagen tussen de begindatum van uw arbeidsongeschiktheid en het laatste kwartaal van bijdragebetaling (of gelijkgestelde periode) of van vrijstelling van bijdragebetaling.

Contacteer uw ziekenfond voor meer informatie.

Aan welke medische voorwaarden moet u voldoen?

De bevoegde medische instantie moet uw arbeidsongeschiktheid erkennen. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen:

• het tijdvak van primaire arbeidsongeschiktheid;
• het tijdvak van invaliditeit.

Wanneer wordt u erkend als arbeidsongeschikt?

Om als arbeidsongeschikt erkend te worden, moet u:

• uw werk als zelfstandige volledig hebben stopgezet omwille van gezondheidsredenen;
• gedurende het tijdvak van invaliditeit ongeschikt zijn om om het even welke andere beroepsactiviteit uit te oefenen, rekening houdend met:
  • uw stand
  • uw gezondheidstoestand
  • uw beroepsopleiding.

Contacteer uw ziekenfond voor meer informatie.

Wat moet u doen om ziekte-uitkeringen te bekomen?

U moet uw arbeidsongeschiktheid aangeven bij de adviserend geneesheer van uw ziekenfonds aan de hand van een "Verklaring van arbeidsongeschiktheid", beter bekend als het document "Vertrouwelijk". Als u geen gebruik maakt van dat document, is uw aangifte niet geldig.

U kunt een "Verklaring van arbeidsongeschiktheid" opvragen bij uw ziekenfonds. Zorg ervoor dat u altijd zo’n document in voorraad heeft.

Ga als volgt te werk:

• Laat het document invullen door uw behandelend geneesheer.
• Stuur het document zo snel mogelijk (uiterlijk binnen 28 dagen na de aanvang van uw arbeidsongeschiktheid) op naar de adviserend geneesheer, of overhandig het hem persoonlijk. Vraag in dat geval zeker een ontvangstbewijs.

Wanneer u binnen de 14 dagen na het einde van een vorige ziekteperiode opnieuw ziek wordt (dit is een zogenaamde wederinstorting) kunt u uw aangifte best binnen de twee dagen indienen.

Wanneer u meer dan 14 dagen na een vorige ziekteperiode opnieuw ziek bent, is er sprake van een nieuwe primaire arbeidsongeschiktheid. In dat geval geldt er opnieuw een aangiftetermijn van 28 dagen.

U ontvangt pas ziekte-uitkeringen vanaf de tweede maand van uw arbeidsongeschiktheid.

De eerste maand van uw arbeidsongeschiktheid is namelijk een niet-vergoedbare maand: de carensmaand.

Wat is het gevolg van een laattijdige aangifte?

Als u de adviserend geneesheer te laat verwittigt, worden uw uitkeringen verminderd met 10%, vanaf de eerste dag waarop u recht hebt op een uitkering tot en met de dag waarop u uw arbeidsongeschiktheid hebt aangegeven.

Die sanctie kan enkel worden ingetrokken als de volgende drie voorwaarden zijn vervuld:

• bij overmacht, of wanneer uw gezinsinkomen laag is;
• wanneer u door de laattijdige aangifte meer dan € 25 van uw inkomen verliest;
• wanneer er geen sprake is van herhaaldelijke laattijdige aangiftes.

Contacteer uw ziekenfonds voor meer informatie.

Hoeveel bedraagt uw ziekte-uitkering?

Het bedrag van uw ziekte-uitkering is een forfaitair bedrag dat afhankelijk is van uw gezinssituatie. Gedurende het tijdvak van invaliditeit hangt het ook af van het feit of u al dan niet uw onderneming heeft stopgezet.

Het bedrag van de ziekte-uitkering is gekoppeld aan de index. De ziekte-uitkeringen worden uitbetaald door uw ziekenfonds.

Primaire arbeidsongeschiktheid

Invaliditeit